Na osnovu člana 53. alineja 8. Poslovnika Narodne Skupštine Republike Srpske („Službeni glasnik Republike Srpske“, broj: 99/06) Zakonodavni odbor Narodne Skupštine Republike Srpske, na sjednici 20. jula 2007. godine, utvrdio je prečišćeni tekst Zakona o zanatsko-preduzetničkoj djelatnosti („Službeni glasnik Republike Srpske“, broj: 16/02; 39/03; 97/04; 34/06; 60/07) u kojem je označen dan stupanja na snagu navedenog zakona.
Broj: 02/3 - 1272 - 1 /07
Banja Luka, 20. jula 2007. godine
Predsjednik Zakonodavnog odbora
Dr Željko Mirjanić
ZAKON O ZANATSKO - PREDUZETNIČKOJ DJELATNOSTI
- I - OPŠTE ODREDBE
- II - OBAVLjANjE PREDUZETNIČKE DJELATNOSTI
- 1.Opšti uslovi za obavljanje djelatnosti
- 2. Osnivanje radnje
- 3. Poslovno sedište i naziv firme
- 4. Način poslovanja i prestanak obavljanja djelatnosti
- a) Privremeni prestanak obavljanja djelatnosti
- b) Prestanak obavljanja djelatnosti
- 5.Zajednička radnja - ortačka radnja
- 6.Umjetnički zanati, stari zanati i domaća radinost
- III - REGISTAR PREDUZETNIKA
- IV - ORGANIZOVANjE PREDUZETNIKA
- Zanatsko-preduzetiička komora
- Sredstva
- V - NADZOR I UPRAVNE MJERE
- VI - KAZNENE ODREDBE
- VII - PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE
I - OPŠTE ODREDBE
Član 1.
Ovim zakonom propisuju se i uređuju uslovi, osnivanje, način obavljanja zanatsko-preduzetničke djelatnosti (u daljem tekstu: preduzetničke djelatnosti), organizovanje preduzetnika i nadzor.
Član 2.
Preduzetničkom djelatnošću, u smislu ovog zakona, smatra se svaka privredna djelatnost utvrđena Zakonom o klasifikaciji djelatnosti koju fizičko lice obavlja proizvodnjom, prometom i pružanjem usluga na tržištu, radi sticanja dobiti i čije obavljanje nije uređeno ili zabranjeno posebnim zakonom.
Preduzetničkom djelatnošću smatraju se i stari, umjetnički zanati i poslovi domaće radinosti.
Zakonom se mogu izuzetno, kada to zahtijeva priroda tih djelatnosti ili poseban državni interes, odrediti djelatnosti koje se ne mogu obavljati ličnim radom.
Ministar nadležan za industriju i tehnologiju utvrdiće spisak djelatnosti koje se smatraju umjetničkim i starim zanatima, odnosno poslovima domaće radinosti.
Član 3.
Preduzetnik u smislu ovog zakona je fizičko lice koje obavlja djelatnost u svoje ime i za svoj račun radi sticanja dobiti.
Član 4.
Za obavljanje preduzetničke djelatnosti preduzetnik osniva radnju. Pod radnjom se, u smislu ovog zakona, podrazumijeva odgovarajući oblik poslovanja (radionica, kancelarija, biro, agencija, studio, pansion, atelje, laboratorija i slično).
Preduzetnik može osnovati jednu ili više radnji u jednom ili više poslovnih prostora, ako u svakom poslovnom prostoru ispunjava uslove za obavljanje tražene djelatnosti.
Član 5.
Radnja se osniva za obavljanje djelatnosti za koje je neophodan poslovni prostor.
Preduzetnik može, ako za to nije uslov poslovni prostor, prijaviti samostalno obavljanje preduzetničke djelatnosti.
Djelatnost iz stava 2. ovog člana fizičko lice prijavljuje nadležnom opštinskom organu i ako ispunjava ostale zakonske uslove, dobija rješenje za obavljanje te djelatnosti.
Član 6.
Radi zajedničkog obavljanja preduzetničke djelatnosti više fizičkih lica mogu osnovati zajedničku radnju, odnosno ortačku radnju, ili registrovati zajedničko obavljanje djelatnosti za koje nije uslov poslovna prostorija.
Član 7.
Preduzetnik obavlja djelatnost sopstvenim sredstvima rada koja odgovaraju tehničkoj prirodi obavljanja te djelatnosti.
Preduzetnik može, pod uslovima utvrđenim zakonom, koristiti sredstva rada i poslovne prostorije po osnovu zakupa i po drugim osnovama.
Član 8.
Preduzetnik, po pravilu, zapošljava radnike.
Međusobna prava, obaveze i odgovornosti preduzetnika i lica koje zapošljava, uređuju se ugovorom o radu koji zaključuje u skladu sa zakonom i kolektivnim ugovorom.
Član 9.
Odredbe zakona i drugih propisa iz oblasti radnih odnosa, tehničke opremljenosti, zaštite na radu, zaštite životne sredine, sanitarnih i zdravstvenih uslova, izgradnje i korišćenja objekata i poslovnih prostorija i sredstava rada koje se odnose na preduzeća, shodno se primjenjuju na obavljanje preduzetničke djelatnosti.
Član 10.
Preduzetnik ima isti društveno-ekonomski položaj i ista prava i obaveze kao i drugi privredni subjekti.
Član 11.
Ako preduzetnik ne izvršava materijalne obaveze, koje proističu iz obavljanja djelatnosti, pokrenuće se postupak za izmirenje istih u skladu sa važećim zakonskim propisima.
Član 12.
Skupština lokalne zajednice svojom odlukom propisuje raspored početka i završetka radnog vremena za pojedine djelatnosti.
II - OBAVLjANjE PREDUZETNIČKE DJELATNOSTI
1.Opšti uslovi za obavljanje djelatnosti
Član 13.
Preduzetnik može osnovati radnju i obavljati preduzetničku djelatnost ako dobije rješenje za osnivanje radnje, odnosno rješenje za obavljanje preduzetničke djelatnosti, u skladu sa odredbama ovog zakona.
Član 14.
Preduzetnik može osnovati radnju ili obavljati preduzetničku djelatnost ako ispunjava sljedeće uslove:
da je punoljetan i da je poslovno sposoban;
da je državljanin Republike Srpske ili Federacije Bosne i Hercegovine, odnosno državljanin Bosne i Hercegovine;
da mu pravosnažnom odlukom nadležnog organa nije izrečena mjera zabrane obavljanja te djelatnosti;
da ispunjava uslove opšte zdravstvene sposobnosti i posebne zdravstvene sposobnosti ako je to zakonom uslovljeno za obavljanje određenih djelatnosti;
da posjeduje opremu, odnosno sredstva rada, kadrove i odgovarajući prostor, osim ako priroda djelatnosti, odnosno poslova to ne zahtijeva.
Ukoliko posebnim zakonom nije drukčije propisano, fizičko lice može osnovati radnju ili obavljati preduzetničku djelatnost kao dopunsko zanimanje ako ispunjava uslove iz stava 1. ovog člana i ako zaposli lice koje ispunjava uslove predviđene ovim zakonom za obavljanje određenih djelatnosti.
Nadležni ministar određuje djelatnosti za čije obavljanje nije potreban poslovni prostor.
Ako je zakonom propisana odgovarajuća stručna sprema za obavljanje određene djelatnosti, pored uslova iz prethodnog stava podnosilac prijave je dužan priložiti i dokaz da posjeduje odgovarajuću stručnu spremu, ili da zaposli lice sa odgovarajućom stručnom spremom.
Član 15.
Prostor, sredstva rada, funkcionalno zemljište i druge bitne uslove vezane za obavljanje djelatnosti moraju zadovoljavati odredbe člana 9. Zakona i drugih odgovarajućih propisa.
Djelatnost se može obavljati i u stambenim prostorijama pod uslovima i za djelatnosti koje će propisati ministar nadležan za urbanizam, stambeno-komunalne djelatnosti, građevinarstvo i ekologiju.
Član 16.
Strani državljani mogu osnovati radnju ili obavljati preduzetničku djelatnost pod istim uslovima kao i domaći državljani.
2. Osnivanje radnje
Član 17.
Fizičko lice koje namjerava da osnuje radnju, podnosi zahtjev nadležnom opštinskom organu za poslove privrede u opštini gdje će imati poslovno sjedište.
Zahtjev iz stava 1. ovog člana sadrži:
lično ime, broj lične karte i JMB podnosioca zahtjeva, a fizičko lice strani državljanin podnosi dokaz kojim se utvrđuje njegov identitet;
prebivalište i adresu stanovanja;
zanimanje, školsku spremu osim za poslove koji se smatraju starim, umjetničkim zanatima i poslovima domaće radinosti;
naziv djelatnosti i firmu;
adresu prostora u kome će se djelatnost obavljati;
adresu poslovnog sjedišta;
osnov korišćenja prostora u kome će se djelatnost obavljati i adresu ako se radi o izdvojenom prostoru i
datum početka obavljanja djelatnosti.
ovjerenu pismenu izjavu da posjeduje opremu, odnosno sredstva rada, kadrove i odgovarajući prostor.
Za obavljanje preduzetničke djelatnosti za koju nije potreban poslovni prostor, uz zahtjev se dostavljaju podaci iz stava 2. ovog člana, osim podataka iz tač. 5. i 7.
Uz zahtjev se podnose dokazi o ispunjenosti uslova iz člana 14. Zakona, u originalu ili ovjerenim kopijama.
Nadležni organ iz stava 1. ovog člana u postupku izdavanja rješenja kojim se odobrava obavljanje djelatnosti ne provjerava pravni osnov korišćenja poslovnog prostora iz stava 2. tačka 7. ovog člana.
Pod poslovnim prostorom u smislu predhodnog stava podrazumijevaju se prostorije izgrađene u skladu sa urbanističko-građevinskim propisima, a što utvrđuje nadležni organ rješenjem o upotrebnoj dozvoli.
Postojanje rješenja o upotrebnoj dozvoli nije uslov za izdavanje rješenja o odobrenju obavljanja djelatnosti, ali se ova činjenica provjerava zajedno sa utvrđivanjem ispunjenosti uslova iz člana 14. stav 1. tačka 5. Zakona.
Preduzetnik ima neograničenu odgovornost za štetu prouzrokovanu trećim licima koja je izazvana davanjem netačne izjave o ispunjavanju uslova iz stava 2. tačke 9. ovog člana.
Sadržaj izjave iz stava 2. tačka 9 ovog člana, zavisno od vrste preduzetničke djelatnosti, propisaće nadležni ministar.
Član 18.
Nadležni opštinski organ uprave dužan je da podnosiocu zahtjeva izda rješenje kojim se odobrava obavljanje djelatnosti u roku od osam dana od dana podnošenja zahtjeva.
Ispunjenost uslova iz člana 14. stav 1. tačka 5. zakona se pretpostavlja na osnovu podnesene ovjerene pismene izjave iz člana 17. stav 2. tačka 9. Zakona.
Ukoliko je posebnim zakonom ili drugim propisom, kao uslov, predviđeno pribavljanje posebnog rješenja za obavljanje pojedinih djelatnosti, navedeno rješenje nije uslov za izdavanje rješenja kojim se odobrava obavljanje djelatnosti, ali se ova činjenica provjerava zajedno sa utvrđivanjem postojanja uslova iz člana 14. stav 1. tačka 5. Zakona.
Preduzetnik može da počne obavljanje djelatnosti kada od nadležnog organa dobije rješenje kojim mu se odobrava obavljanje djelatnosti.
Ispunjenost uslova iz člana 14. stav 1. tačka 5. Zakona utvrđuje nadležna inspekcija u redovnom inspekcijskom pregledu, najkasnije u roku od 15 dana od dana prijema rješenja iz stava 1. ovog člana bez obzira da li je preduzetnik otpočeo poslovanje.
Nakon izvršenog redovnog inspekcijskog pregleda iz stava 5. ovog člana nadležni inspektor sačinjava zapisnik o izvršenom inspekcijskom pregledu.
Ukoliko se u inspekcijskom pregledu utvrdi da za poslovni prostor preduzetnik ne posjeduje upotrebnu dozvolu iz člana 17. stav 7. Zakona, o tome obavještava organ uprave nadležan za oblast uređenja prostora.
Ukoliko se inspekcijskim pregledom utvrdi da nisu ispunjeni uslovi iz člana 14. stav 1. tačka 5. Zakona, nadležni inspektor obavezan je da preduzme mjere i radnje, u skladu sa odredbama zakona kojima se uređuje oblast inspekcija.
Protiv rješenja kojim je odbijen zahtjev za osnivanje radnji i obavljanje preduzetničke djelatnosti dozvoljena je žalba. Žalba se podnosi nadležnom ministarstvu.
Član 19.
Rješenje za osnivanje radnje, odnosno obavljanje preduzetničke djelatnosti sadrži jedinstveni matični broj preduzetnika, naziv djelatnosti za koje preduzetnik ispunjava uslove, naziv firme i poslovno sjedište firme, te matični broj radnje ili djelatnosti firme.
Rješenje iz prethodnog stava dostavlja se: podnosiocu prijave, nadležnom organu poreske uprave, nadležnim inspekcijskim organima, nadležnom fondu penzijskog i invalidskog osiguranja i zdravstvenog osiguranja, zanatsko-preduzetničkoj komori, republičkom zavodu za statistiku, kao i nadležnom organu uprave ako preduzetnik ima prebivalište na području druge opštine.
Član 20.
Ako nisu ispunjeni svi uslovi za osnivanje radnje ili obavljanje djelatnosti ili zahtjev ne sadrži sve podatke, odnosno nisu priloženi svi dokazi u smislu čl. 14. i 17. Zakona, nadležni organ opštine odložiće upis u registar i od podnosioca zahtjeva zatražiti da nedostatak otkloni.
U slučaju iz stava 1. ovog člana, novi rok za upis u registar teče od dana kada podnosilac prijave obavijesti nadležni opštinski organ o otklanjanju nedostataka.
Ako nisu ispunjeni uslovi propisani ovim zakonom za osnivanje radnje ili obavljanje preduzetničke djelatnosti ili se nedostaci ne mogu otkloniti u skladu sa odredbama ovog člana, nadležni opštinski organ će rješenjem odbiti upis prijave u registar.
Član 21.
Na zahtjev fizičkog lica koje namjerava da osnuje radnju, odnosno obavlja preduzetničku djelatnost, a ne raspolaže poslovnim prostorom ili sredstvima rada, nadležni organ izdaće rješenje za osnivanje radnje, odnosno pripremu obavljanja djelatnosti sa rokom važnosti do jedne godine.
Prije početka obavljanja djelatnosti lice iz stava 1. ovog člana dužno je obezbijediti poslovni prostor, odnosno sredstva rada i podnijeti zahtjev nadležnom organu uprave radi utvrđivanja ispunjenosti uslova za osnivanje radnje, odnosno obavljanje preduzetničke djelatnosti.
Nadležni organ uprave izdaće rješenje na način regulisan ovim zakonom.
Član 22.
Rješenje za osnivanje radnje, odnosno za obavljanje djelatnosti i sve promjene za koje je potrebno rješenje, u smislu odredaba ovog zakona, upisuju se u registar koji vodi opštinski organ uprave, o čemu u pismenoj formi obavještava subjekte iz člana 19. stav 2. Zakona, a najkasnije u roku od tri dana.
3. Poslovno sedište i naziv firme
Član 23.
Poslovno sjedište preduzetnika je mjesto u kome preduzetnik obavlja djelatnost. Ako se djelatnost obavlja u više mesta, jedno od tih mjesta preduzetnik će odrediti za poslovno sedište.
Ako za obavljanje djelatnosti nije potreban poslovni prostor, poslovnim sedištem smatra se mjesto u kojem preduzetnik ima prebivalište.
Član 24.
Osnivač radnje može promijeniti sjedište na područje druge opštine.
Za slučaj iz stava 1. ovog člana, osnivač podnosi zahtjev za promjenu sjedišta i postojeće rješenje o upisu u registar nadležnom opštinskom organu opštine na čijem će području biti novo poslovno sjedište.
Nadležni opštinski organ iz stava 2. ovog člana, u roku od osam dana od dana podnošenja zahtjeva i dokaza o ispunjenosti uslova iz čl. 14. i 17. Zakona donosi rješenje o promjeni sjedišta i upisu radnje u registar i jedan primerak rješenja upućuje nadležnom opštinskom organu starog sjedišta radnje kako bi isti po prijemu rješenja izvršio brisanje radnje iz registra, o čemu u roku od tri dana obavještava subjekte iz člana 19. stav 2. Zakona.
Član 25.
Naziv firme je ime pod kojim se vodi radnja, odnosno obavlja djelatnost.
Preduzetnik obavlja djelatnost pod firmom upisanom u registar kod nadležnog opštinskog organa uprave. Firma sadrži lično ime preduzetnika, djelatnost i poslovno sjedište.
Propisi koji se odnose na označavanje i promjenu firme preduzeća shodno se primjenjuju i na označavanje i promjenu firme radnje, odnosno djelatnosti.
Firma može da sadrži crteže, slike, oznaku kojom se bliže određuje radnja, odnosno djelatnost.
Firma ortačke radnje sadrži i oznaku da je ortačka, imena svih osnivača i jednog ili više njih i oznaku "i ostali".
Preduzetnik je dužan da firmu istakne na vidnom mjestu.
Ako preduzetnik obavlja djelatnost izvan poslovnog sjedišta, dužan je da firmu istakne i na mjestu, odnosno objektu gde takvu djelatnost obavlja.
4. Način poslovanja i prestanak obavljanja djelatnosti
Član 26.
Preduzetnik može obavljati samo one djelatnosti i poslove koji su određeni rješenjem o upisu u registar.
Član 27.
Preduzetnik, odnosno osnivači, upravljaju radnjom, odnosno ortačkom radnjom.
Preduzetnik zastupa i predstavlja radnju.
U slučajevima predviđenim ovim zakonom radnju mogu voditi i zastupati zaposleni radnici – poslovođe.
Član 28.
Preduzetnik je odgovoran za zakonito poslovanje i za zakonit rad lica koja zapošljava.
Za materijalne obaveze koje proističu iz obavljanja djelatnosti, preduzetnik odgovara cjelokupnom svojom imovinom.
Preduzetnik može obavljati djelatnost u više izdvojenih prostora koji moraju ispunjavati uslove iz čl. 9 i 15. Zakona.
Pod izdvojenim prostorom, u smislu ovog zakona, podrazumijeva se jedan ili više međusobno odvojenih prostora u kojima se obavlja djelatnost, a koji se nalaze van sjedišta radnje.
Član 29.
Preduzetnik je obavezan da u svakom izdvojenom prostoru u kojem radi više od tri radnika imenuje poslovođu koji mora ispunjavati uslove iz člana 14. tač. 1. do 5. Zakona.
Poslovođa vodi posao u ime i za račun preduzetnika.
Član 30.
Obavljanje preduzetničke djelatnosti u izdvojenom prostoru preduzetnik prijavljuje nadležnom opštinskom organu.
Organ iz stava 1. ovog člana izdaje rješenje o obavljanju djelatnosti u izdvojenom prostoru i isto se upisuje u registar.
Član 31.
Preduzetnik, odnosno osnivači ortačke radnje dužni su da:
odobrenu djelatnost obavljaju kvalitetno, u skladu sa zakonima, propisima, dobrim poslovnim običajima i poslovnim moralom;
na vidnom mestu istaknu cjenovnik svojih proizvoda, odnosno usluga i naplatu vrše prema tom cjenovniku;
u poslovnom prostoru ili za vrijeme obavljanja djelatnosti posjeduje rješenje o upisu u registar i dokaz o zapošljavanju radnika;
kupcu, odnosno korisniku usluga, izdaju račun o prodatoj robi, odnosno izvršenim uslugama;
garantuju kvalitet proizvoda, odnosno usluga i otklone nedostatke ili naknade pričinjenu štetu kupcu proizvoda, odnosno korisniku usluga, u skladu sa važećim propisima i standardima;
istaknu raspored radnog vremena, koji je usaglašen sa propisanim i pridržavaju se istaknutog rasporeda;
prijave svaku promjenu poslovnog sjedišta;
vode urednu evidenciju o obavljanju djelatnosti u skladu sa zakonom i drugim propisima;
sprovode propisane mjere zaštite na radu i zaštite životne sredine, koje se odnose na obavljanje registrovane djelatnosti; Ako se djelatnost obavlja u stanu, preduzetnik je dužan da omogući nadležnim inspekcijskim organima pregled prostorija, odnosno prostora u kome obavlja djelatnost.
a) Privremeni prestanak obavljanja djelatnosti
Član 32.
Preduzetnik može privremeno prestati da neposredno vodi radnju i da djelatnost nastavi preko poslovođe kome daje pismeno ovlašćenje u slučajevima spriječenosti za rad zbog bolesti, vršenja vojne obaveze i drugim opravdanim slučajevima.
Poslovođa mora ispunjavati sve uslove predviđene ovim zakonom za obavljanje određenih djelatnosti.
U slučajevima kada preduzetnik obavlja djelatnost preko poslovođe, za poslovanje radnje odgovoran je poslovođa.
Privremeno povjeravanje obavljanja djelatnosti iz stava 1. ovog člana drugom licu može trajati dok postoje razlozi iz pomenutog stava, a najduže godinu dana.
U slučaju trudničko-porodiljskog odsustva, poveravanje obavljanja djelatnosti drugom licu može trajati dok traje isto odsustvo.
Član 33.
Za slučaj iz prethodnog člana preduzetnik je dužan podnijeti prijavu nadležnom opštinskom organu u roku od osam dana od dana nastanka razloga za prestanak neposrednog vođenja radnje.
Na osnovu podnijete prijave i priloženih dokaza nadležni opštinski organ uprave u roku od osam dana izdaće rješenje i isto dostaviti nadležnom poreskom organu.
Član 34.
Preduzetnik je dužan da podnese prijavu nadležnom opštinskom organu uprave o nastavljanju obavljanja djelatnosti kada prestanu razlozi iz člana 32. stav 1. Zakona.
Član 35.
Preduzetnik može podnijeti prijavu nadležnom opštinskom organu za privremeni prestanak rada (privremeno zatvaranje radnje ili privremeni prestanak obavljanja preduzetničke djelatnosti) u slučaju stručnog usavršavanja i drugih razloga koji zavise od volje osnivača, najduže 12 mjeseci neprekidno.
Prijavu iz prethodnog stava, koja sadrži razloge i trajanje prestanka rada, preduzetnik je dužan podnijeti najkasnije danom prestanka rada, a prijavu za nastavak rada, najkasnije u roku od osam dana od dana nastavljanja s radom.
Na osnovu podnesene prijave, nadležni opštinski organ u roku od osam dana donijeće rješenje, kojim se odobrava privremeni prestanak rada.
b) Prestanak obavljanja djelatnosti
Član 36.
Preduzetnik prestaje sa obavljanjem djelatnosti:
odjavom,
po sili zakona i
u drugim slučajevima određenim zakonom.
Član 37.
Odjava obavljanja djelatnosti vrši se pismenim putem, prije prestanka rada, kod nadležnog opštinskog organa uprave, koji o istom donosi rješenje.
Ako u odjavi nije naznačen datum prestanka obavljanja djelatnosti, prestanak se utvrđuje danom podnošenja zahtjeva za prestanak obavljanja djelatnosti.
Rješenje iz stava 1. upisuje se u registar danom pravosnažnosti rješenja.
Rješenje o prestanku obavljanja djelatnosti nadležni opštinski organ uprave dostavlja organima i organizacijama iz člana 19. stav 2. Zakona.
Član 38.
Preduzetnik prestaje sa obavljanjem djelatnosti po sili zakona u sljedećim slučajevima:
ako je pravosnažnim aktom izrečena zaštitna mjera zabrane obavljanja djelatnosti;
ako je konačnim aktom nadležnog organa utvrđena ništavost upisa u registar;
smrću ili gubitkom poslovne sposobnosti;
danom stupanja na izdržavanje kazne, ako bude osuđen pravosnažnom presudom na kaznu zatvora dužu od šest mjeseci;
ako preduzetnik više ne ispunjava uslove iz člana 14. tač. 1, 2, 3. i 4. Zakona,
ako prestanu da postoje prirodni i drugi uslovi za obavljanje djelatnosti,
ako ne prijavi nastavak rada u skladu sa članom 35. stav 2. Zakona. Lice koje prestaje obavljati djelatnost iz razloga navedenih u stavu 1. ovog člana, gubi svojstvo preduzetnika brisanjem iz registra.
Član 39.
Nadležni opštinski organ uprave donijeće rješenje da preduzetnik prestaje sa obavljanjem djelatnosti ako je nadležni Sud časti pri Zanatsko-preduzetničkoj komori Republike Srpske predložio da se donese rješenje o prestanku obavljanja djelatnosti.
Član 40.
U slučajevima iz člana 38. stav 1. tač. 3. i 4. Zakona, članovi porodičnog domaćinstva mogu nastaviti obavljanje djelatnosti preko zaposlenog radnika - stručnog poslovođe, ako ispunjava uslove iz člana 14. Zakona.
Prijava za nastavljanje djelatnosti iz prethodnog stava podnosi se najkasnije u roku od šest mjeseci od smrti preduzetnika, a u roku od mjesec dana od dana pravosnažnosti odluke kojom je utvrđena poslovna nesposobnost, odnosno od dana stupanja na izdržavanje kazne zatvora preduzetnika.
Članovima porodičnog domaćinstva u smislu ovog zakona smatraju se: bračni drug, djeca, roditelji, usvojenici i usvojitelji, pastorčad i lica koja je preduzetnik po zakonu dužan izdržavati.
5.Zajednička radnja - ortačka radnja
Član 41.
Ortačku radnju osnivaju dva ili više fizičkih lica, a najviše deset.
O osnivanju ortačke radnje zaključuje se ugovor.
Ugovorom se uređuju međusobni odnosi osnivača ortačke radnje i on naročito sadrži: imena osnivača, predmet poslovanja, poslovno sjedište radnje i podatke o poslovnom prostoru, odgovornost prema trećim licima, osnivačka ulaganja i učešće u raspodjeli, zastupanje i predstavljanje radnje, uslove i način za pristupanje, odnosno istupanje iz ortačke radnje i način prestanka ortačke radnje.
Uz prijavu za organizovanje ortačke radnje, pored dokaza iz člana 14. Zakona, prilaže se i ugovor iz prethodnog stava.
Svi osnivači ortačke radnje potpisuju prijavu i uz prijavu za osnivanje ortačke radnje podnose ugovor iz stava 3. ovog člana.
Član 42.
Ortačka radnja prestaje sa radom ako se broj osnivača svede na jednog.
U slučaju iz prethodnog stava može se izvršiti preregistracija u radnju jednog lica.
Odredbe ovog zakona o radnji primjenjuju se i na ortačku radnju.
6.Umjetnički zanati, stari zanati i domaća radinost
Član 43.
Umjetničkim zanatima, u smislu ovog zakona, smatraju se poslovi oblikovanja plemenitih materijala, kamena, metala, drveta, stakla i drugih materijala, pri čijoj izradi dolazi do izražaja lični ukus i vještina proizvođača po zamisli i nacrtu stvaraoca ili drugog lica.
Član 44.
Starim zanatima, u smislu ovog zakona, smatraju se djelatnosti izrade i dorade predmeta na način i pod uslovima kojima se čuva i održava izraz tradicionalnog narodnog stvaralaštva.
Član 45.
Domaća radinost, u smislu ovog zakona, je djelatnost izrade, dorade i oplemenjavanja predmeta kod kojih preovlađuje ručni rad i usluge u domaćinstvu.
Djelatnost domaće radinosti obavlja se samostalno ili uz pomoć članova porodičnog domaćinstva.
Član 46.
Na osnovu podnijetog zahtjeva nadležni opštinski organ uprave donosi rješenje kojim će konstatovati da li su ispunjeni uslovi za obavljanje domaće radinosti, umjetničkog ili starog zanata i ako su ispunjeni uslovi, izdaje rješenje za rad koje će biti upisano u registar.
III - REGISTAR PREDUZETNIKA
Član 47.
Nadležni opštinski organ za privredu vodi registar preduzetnika.
U registar iz prethodnog stava naročito se upisuju: broj rješenja, podaci iz rješenja, datum početka obavljanja djelatnosti, podaci o prostoru koji se koriste van poslovnog sedišta, podaci o zaposlenim radnicima, vođenje radnje preko stručnog poslovođe.
Zanatsko-preduzetnička komora Republike Srpske vodi jedinstven registar.
Jedinstveni registar preduzetnika je javna knjiga na osnovu koje se izdaju i ovjeravaju odgovarajuća uvjerenja i potvrde.
IV - ORGANIZOVANjE PREDUZETNIKA
Član 48.
Radi unapređenja, usklađivanja i zastupanja zajedničkih interesa, preduzetnici se mogu udružiti u opštinska udruženja.
Opštinska udruženja se mogu udružiti u regionalne Zanatsko-preduzetničke komore, a iste se mogu udružiti u Zanatsko-preduzetničku komoru Republike Srpske.
Međusobna podjela rada, sadržaj i način koordinacije rada između Zanatsko-preduzetničke komore, regionalnih komora i opštinskih udruženja utvrđuje se statutom i odlukama skupštine Zanatsko-preduzetničke komore.
Član 49.
Zanatsko-preduzetnička komora preduzetnika može se kolektivno učlaniti u Privrednu komoru Republike Srpske.
U slučaju kolektivnog učlanjenja, međusobni odnosi Zanatsko-preduzetničke komore i Privredne komore Republike Srpske, regulišu se posebnim aktom.
Član 50.
Skupštine opštinskih udruženja preduzetnika i regionalnih komora usvjaju statute.
Statutom udruženja, odnosno regionalne komore, regulišu se zadaci, izbor organa i njihove nadležnosti, međusobna prava i obaveze članova udruženja, odnosno udruženja i regionalnih komora, unutrašnja organizacija, izborne procedure i dr.
Na statut udruženja saglasnost daje regionalna komora, a na statut regionalne komore saglasnost daje Zanatsko-preduzetnička komora.
Zanatsko-preduzetiička komora
Član 51.
Zanatsko-preduzetnička komora je samostalna, stručno-poslovna, nevladina, neprofitna organizacija koja se osniva radi zastupanja i usklađivanja zajedničkih interesa preduzetnika na području Republike Srpske.
Sjedište Zanatsko-preduzetničke komore je u Banjoj Luci.
Zanatsko-preduzetnička komora Republike Srpske je pravno lice.
Član 52.
Preduzetnici mogu postati članovi Zanatsko-preduzetničke komore upisom u registar preduzetnika. Članovi Zanatsko-preduzetničke komore mogu biti i druge organizacije i institucije koje za to izraze interes, a u skladu sa statutom Zanatsko-preduzetničke komore.
Član 53.
Djelatnost Zanatsko-preduzetničke komore je:
poboljšanje i unaprijeđenje preduzetništva;
podsticanje lojalne konkurencije i suzbijanje nelojalne;
usklađivanje interesa članova;
uspostavljanje adekvatnog protoka informacija sa ciljem poboljšanja preduzetničke djelatnosti;
podsticanje stručnog usavršavanja i edukacija preduzetnika uvođenjem savremenih tehnologija;
usklađivanje i izjednačavanje interesa preduzetnika i uvođenje jedinstvenih standarda;
pokretanje inicijative za donošenje zakonskih propisa iz oblasti preduzetništva i učešće u izradi istih, te davanje primjedbi i prijedloga tijelima državne uprave kod donošenja propisa iz drugih oblasti od interesa za preduzetništvo;
nadzor nad radom regionalnih komora i saradnja sa Privrednom komorom Republike Srpske i drugim asocijacijama u zemlji i inostranstvu;
podsticanje zapošljavanja kod preduzetnika;
pružanje pomoći prilikom osnivanja i poslovanja radnji;
dostavljanje informacija po zahtijevu nadležnom ministarstvu o stanju i aktivnostima u preduzetničkoj djelatnosti;
vođenje jedinstvenog registra preduzetnika;
obavljanje drugih poslova u skladu sa Zakonom i statutom.
Rad Zanatsko-preduzetničke komore je javan.
Zanatsko-preduzetnička komora može obavljati i posebne vrste poslova na osnovu propisa ili odobrenja Vlade Republike Srpske.
Član 54.
Organi Zanatsko-preduzetničke komore su: skupština, upravni odbor, nadzorni odbor, Sud časti i predsjednik.
Član 55.
Skupština Zanatsko-preduzetničke komore je najviši organ upravljanja, a čine je, u skladu sa statutom, izabrani predstavnici članova ove komore.
Skupština iz prethodnog stava ovog člana:
donosi statut;
bira i razrješava predsjednika;
usvaja program rada, finansijski plan poslovanja i godišnji izvještaj o poslovanju;
bira i razrješava članove upravnog i nadzornog odbora;
odlučuje o raspisivanju izbora, te sprovodi iste;
donosi opšte akte;
obavlja i druge poslove predviđene ovim zakonom i statutom komore.
Član 56.
Predsjednik Zanatsko-preduzetničke komore predstavlja komoru, rukovodi njenim radom i odgovoran je za zakonitost rada komore.
Upravni odbor Zanatsko-preduzetničke komore neposredno upravlja komorom u skladu sa zakonom i statutom.
Nadzorni odbor vrši kontrolu rada nad ukupnim poslovanjem Zanatsko-preduzetničke komore.
Član 57.
Pri Zanatsko-preduzetničkoj komori postoji Sud časti kao nezavisni organ. Način izbora, zadaci i vrijeme trajanja mandata Suda časti regulišu se statutom komore.
Član 58.
Statutom Zanatsko-preduzetničke komore detaljnije se regulišu: zadaci, sastav, broj članova, način izbora i vrijeme trajanja mandata organa komore, njena unutrašnja organizacija, prava, obaveze i odgovornosti članova i komore i sva druga pitanja koja su značajna za rad ove komore.
Statut Zanatsko-preduzetničke komore se objavljuje u "Službenom glasniku Republike Srpske".
Sredstva
Član 59.
Sredstva za finansiranje opštinskih udruženja, regionalnih zanatsko-preduzetničkih komora i Zanatsko-preduzetničke komore Republike Srpske obezbjeđuju se iz sljedećih izvora:
a) članarine,
b) prihoda od naknada za usluge,
iz drugih izvora.
Skupština Zanatsko-preduzetničke komore, na osnovu prethodno utvrđenih kriterijuma, odlukom utvrđuje visinu godišnje članarine, način obračuna, međusobnu raspodjelu između Zanatsko-preduzetničke komore, regionalnih zanatsko-preduzetničkih komora i opštinskih udruženja, rokove i način uplate. Članarina koju plaćaju članovi komore, obračunava se na osnovu njihove ekonomske snage.
Odluka skupštine iz prethodnog stava objavljuje se u "Službenom glasniku Republike Srpske".
Upravni odbor svake godine podnosi skupštini Zanatsko-preduzetničke komore prijedlog programa rada, finansijskog plana kao i godišnji izvještaj o poslovanju i završni račun za prethodnu godinu. Godišnji izvještaj o poslovanju i završni račun za proteklu godinu, prethodno razmatra nadzorni odbor.
V - NADZOR I UPRAVNE MJERE
Član 60.
Nadzor nad sprovođenjem ovog zakona vrše nadležni organi uprave, kao i drugi organi kada su za to ovlašćeni posebnim propisima.
Ako preduzetnik obavlja djelatnosti mimo djelatnosti upisanih u registar nadležnog opštinskog organa uprave ili je obavljanje tih djelatnosti u suprotnosti sa odredbama ovog zakona i propisima donesenim na osnovu njega, nadležni inspektor doneće rješenje kojim će zabraniti obavljanje tih djelatnosti.
Član 61.
Ako poslovne prostorije, poslovni prostor, zemljište, uređaji, oprema, odnosno sredstva rada, koja služe za obavljanje djelatnosti, ne odgovaraju propisanim uslovima, nadležni inspektor doneće rješenje kojim će narediti otklanjanje utvrđenih nedostataka i odrediti rok u kojem se ti nedostaci moraju otkloniti.
Ako se nedostaci, u smislu prethodnog stava, ne otklone u određenom roku, nadležni inspektor doneće rješenje o zabrani obavljanja djelatnosti dok se ti nedostaci ne otklone.
U slučaju teže povrede sanitarnih, zdravstvenih i tehničkih uslova, zbog kojih mogu nastati teže posljedice po zdravlje i život ljudi, nadležni inspektor doneće rješenje kojim će odmah zabraniti obavljanje te djelatnosti, dok se utvrđeni nedostaci ne otklone.
Žalba protiv rješenja iz prethodnog stava ne odlaže izvršenje rješenja.
VI - KAZNENE ODREDBE
Član 62.
Novčanom kaznom u iznosu od 1.500,00 KM do 5.000,00 KM kazniće se za prekršaj preduzetnik koji:
zapošljava radnike suprotno odredbama člana 8. stav 2. Zakona;
ne pridržava se propisanog početka i završetka radnog vremena (član 12. Zakona)
obavlja djelatnost bez organizovanja radnje, odnosno bez rješenja za obavljanje djelatnosti (član 13. Zakona);
obavlja djelatnost koja nije određena rješenjem (član 26. Zakona);
postupa suprotno odredbi člana 31. Zakona
bez rješenja nastavi sa obavljanjem djelatnosti (član 33. stav 2. Zakona) Za ponovljene prekršaje iz prethodnog stava može se preduzetniku izreći i mjera zabrane obavljanja djelatnosti u trajanju od tri mjeseca do jedne godine.
Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se fizičko lice novčanom kaznom od 100,00 KM do 1.500,00 KM.
Član 63.
Novčanom kaznom u iznosu od 1.000,00 KM do 5.000,00 KM kazniće se za prekršaj preduzetnik ako:
ne istakne firmu na vidnom mestu (član 25. stav 6. Zakona.);
ne obavlja djelatnost pod firmom upisanom u registar (član 25. stav 1. Zakona);
ne prijavi prestanak rada i povjeravanja poslova drugom licu (član 32. Zakona ).
Član 64.
Novčanom kaznom od 150,00 KM do 500,00 KM kazniće se preduzetnik ako: ako ne prijavi privremeni prestanak rada (član 35. stav 2. Zakona).
VII - PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE
Član 65.
Preduzetnik je dužan da uskladi svoje poslovanje sa odredbama ovog zakona u roku od godinu dana od dana stupanja na snagu ovog zakona.
Preduzetniku koji ne uskladi svoje poslovanje u roku iz stava 1. ovog člana, prestaje važnost rješenja o osnivanju radnje, odnosno obavljanju preduzetničke djelatnosti, što će nadležni opštinski organ uprave utvrditi rješenjem.
Član 66.
Zanatsko-preduzetnička komora Republike Srpske je pravni sljedbenik Saveza samostalnih privrednika Republike Srpske osnovanog po Zakonu o samostalnom privređivanju ("Službeni list SR BiH", br. 26/89 i 29/90).
Zanatsko-preduzetnička komora Republike Srpske preuzima sredstva, prava i obaveze Saveza samostalnih privrednika Republike Srpske.
Savez samostalnih privrednika koji je organizovan po Zakonu o samostalnom privređivanju, dužan je svoju organizaciju i rad uskladiti sa odredbama ovog zakona u roku od 90 dana od dana stupanja na snagu, a opštinska udruženja privrednika dužna su u narednih 30 dana svoju organizaciju uskladiti sa organizacijom Zanatsko-pre-duzetničke komore Republike Srpske.
Član 67.
Ministarstvo nadležno za industriju i tehnologiju donijeće uputstvo o sadržaju i načinu vođenja registra preduzetnika u roku od 90 dana od dana stupanja na snagu ovog zakona.
Pravilnike o minimalnim tehničkim uslovima za obavljanje određenih djelatnosti donijeće nadležna ministarstva u roku od 90 dana od dana stupanja na snagu ovog zakona.
Član 68.
Zanatsko-preduzetnička komora Republike Srpske, regionalne zanatsko-preduzetničke komore i opštinska udruženja (u daljem tekstu: oblici organizovanja preduzetnika), dužni su u oktobru 2003. godine od dosadašnjeg članstva, javnim pozivom u sredstvima informisanja zatražiti zvanično izjašnjavanje o nastavku ili prestanku članstva u istima.
Članovi oblika organizovanja preduzetnika koji se u roku od 30 dana od dana objavljivanja javnog poziva iz stava 1. ovog člana pisanim putem izjasne da žele nastaviti članstvo u nekom od oblika organizovanja, smatraće se dobrovoljnim članovima istih.
Član 69.
Stupanjem na snagu ovog zakona prestaje da važi Zakon o samostalnom privređivanju ("Službeni list SR BiH", br. 26/89 i 29/90).
Član 70.
Ovaj zakon stupio je na snagu 07. aprila 2002. godine, odnosno 11. juna 2003. godine izuzev odredbi članova 47., 48. i 52. Zakona koje su stupile na snagu 1. januara 2004. godine; 17. novembra 2004. godine, 27. aprila 2006. godine i 19. jula 2007. godine.
Kontaktirajte nas
