ZAKON O OSTVARIVANJU PRAVA NA NAKNADU MATERIJALNE I NEMATERIJALNE ŠTETE NASTALE U PERIODU RATNIH DEJSTAVA OD 20.05.1992. DO 19.06.1996. GODINE
- I – OSNOVNE ODREDBE
- II – IZUZECI OD PRAVA NA NAKNADU
- III – VISINA NAKNADE
- IV– NAČIN OSTVARIVANJA PRAVA
- V– PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE
I – OSNOVNE ODREDBE
Član 1.
Ovim zakonom uređuju se postupak, uslovi, kriteriji i način naknade štete licima kojima je pravosnažnim sudskim odlukama priznato pravo na naknadu materijalne i nematerijalne štete, kao i licima po čijim zahtjevima nije pravosnažno okončan postupak za naknadu štete, postupak sklapanja vansudskih poravnanja, kao i postupak regulisanja naknade štete preduzećima i drugim pravnim licima, u periodu ratnih dejstava od 20.05.1992. do 19.06.1996. godine.
Član 2.
Pravo na naknadu nematerijalne štete (satisfakciju) imaju fizička lica koja su u periodu iz člana 1. ovog zakona, pretrpjela fizičke ili duševne bolove zbog umanjenja životne aktivnosti, naruženosti ili straha, kao i zbog smrti bliskog lica. Pravo na naknadu štete iz člana 2. stav 1. ako je priznato pravosnažnom sudskom odlukom ili vansudskim poravnanjem, prelazi na nasljednika u slučaju smrti nosioca prava. O odgovornosti na štetu, u smislu stava 1. ovog člana, prosuđuje se prema načelima i pravilima objektivne odgovornosti za štetu od opasne stvari ili djelatnosti. Kamata na naknadu nematerijalne štete, u skladu sa članom 20. Zakona o utvrđivanju i načinu izmirenja duga Republike Srpske ("Službeni glasnik Republike Srpske", broj 63/04), otpisuje se u cjelosti.
Član 3.
Pravo na naknadu materijalne štete, nastale u periodu iz člana 1. ovog zakona, imaju pravna i fizička lica čija su potraživanja nastala po osnovama:
mobilisanih ili oduzetih materijalno-fizičkih sredstava i opreme;
isporuke materijala, proizvoda i robe, kao i izvršenih usluga za potrebe odbrane. Kamata na naknadu materijalne štete, u skladu sa članom 20. Zakona o utvrđivanju i načinu izmirenja duga Republike Srpske ("Službeni glasnik Republike Srpske", broj 63/04), otpisuje se u cjelosti.
Član 4.
Postupak za priznavanje prava predviđenih ovim zakonom, u predmetima koji nisu pravosnažno okončani, provodi se putem vansudskog poravnanja (u daljem tekstu: poravnanje) kod Pravobranilaštva Republike Srpske.
Član 5.
Predmeti u postupcima za naknadu ratne štete koji se vode kod sudova ustupaju se nadležnom Pravobranilaštvu u roku od 30 dana od dana stupanja na snagu ovog zakona. Pod ratnom štetom u ovom slučaju podrazumijeva se materijalna i nematerijalna šteta nastala u periodu ratnog stanja i neposredne ratne opasnosti.
Član 6.
Rok za konačno odlučivanje po svim zahtjevima je 30.06.2006. godine.
Član 7.
Ministarstvo pravde Republike Srpske dužno je u roku od 30 dana od dana stupanja na snagu ovog zakona da donese uputstvo o provođenju postupka poravnanja.
Član 8.
Pravo na naknadu štete imaju fizička i pravna lica čiji su tužbeni zahtjevi pred nadležnim sudovima po tom osnovu zaprimljeni zaključno sa 19.06.2001. godine. Pravo iz stava 1. ovog člana imaju i ona lica čiji su zahtjevi zaprimljeni poslije 19.06.2001. godine, ako je šteta koju su pretrpjeli u uzročno-posljedičnoj vezi sa obavljanjem vojne službe i poslova odbrane u periodu od 20.05.1992. godine do 19.06.1996. godine, te lica kod kojih je proces liječenja završen poslije 19.06.2001. godine, s tim da zahtjev bude podnesen najkasnije do 28.02.2007. godine.
Član 9.
Ukoliko nadležni organ iz člana 3. ovog zakona ocijeni da je zahtjev lica osnovan, ponudiće mu poravnanje. Podnosilac zahtjeva dužan je da se izjasni o poravnanju u roku od 5 dana.
Član 10.
Nadležni organ iz člana 3. ovog zakona će donijeti rješenje ako ocijeni da je zahtjev neosnovan, odnosno donijeće zaključak o obustavljanju postupka ukoliko podnosilac zahtjeva ne prihvata poravnanje. Na rješenje odnosno zaključak iz stava 1. ovog člana podnosilac zahtjeva može uložiti prigovor Ministarstvu pravde, u roku od 8 dana od dana prijema istog. Prigovor razmatra i priprema prijedlog za rješavanje Komisija koju imenuje Vlada Republike Srpske, a odluku donosi Ministarstvo pravde. Odluka Ministarstva pravde je konačna. Protiv odluke Ministarstva pravde može se pokrenuti upravni spor.
Član 11.
Vlada Republike Srpske dužna je, u roku od 30 dana od dana stupanja na snagu ovog zakona, imenovati Komisiju za pripremanje prijedloga za rješavanje prigovora za naknadu ratne štete. Komisiju čine predstavnici:
- Ministarstva finansija,
- Ministarstva rada i boračko-invalidske zaštite,
- Ministarstva odbrane,
- Ministarstva pravde i
- Boračka organizacija Republike Srpske.
II – IZUZECI OD PRAVA NA NAKNADU
Član 12.
Preduzeća koja su tokom ratnog perioda imala status državnih preduzeća, odnosno preduzeća u kojima je evidentiran državni kapital, a koja su bila nosioci materijalne obaveze za potrebe odbrane, u smislu odredbi članova 26. do 36. Zakona o narodnoj odbrani ( "Službeni glasnik Srpskog naroda u BiH", broj 4/92 i 6/92 ), članova 19. do 30. Zakona o odbrani ( "Službeni glasnik Srpskog naroda u BiH", broj 7/92 ), te odredbi Uredbe o provođenju materijalne obaveze za potrebe odbrane ("Službeni glasnik Srpskog naroda u BiH", broj 9/92 ), ne mogu ostvariti pravo na naknadu materijalne štete po tom osnovu, niti štete nastale povodom smještaja pripadnika oružanih snaga i smještaja izbjeglog odnosno raseljenog stanovništva.
Član 13.
Naknada štete ne može se tražiti na ime dobrovoljnih davanja u vidu pomoći, donacija i sl. od strane pravnih i fizičkih lica oružanim snagama Republike Srpske.
Član 14.
Lica, čiji su tužbeni zahtjevi pravosnažno odbijeni, osim zahtjeva koji su odbijeni po osnovu zastare u sudskom postupku, nemaju pravo na naknadu štete po ovom zakonu.
Član 15.
Pravo na naknadu štete, u smislu ovog zakona, nemaju lica kojima je isplaćena naknada po istom odštetnom osnovu, u bilo kom postupku prije stupanja na snagu ovog zakona.
III – VISINA NAKNADE
Član 16.
Naknada štete (satisfakcija) zbog smrti bliskog lica utvrđuje se u sljedećim iznosima:
- bračnom ili vanbračnom drugu ………………….5.000 KM
- djetetu ( bračnom, vanbračnom, usvojenom)……….5.000 KM
- roditelju, usvojiocu-ako je usvojenje potpuno……5.000 KM
- bratu, sestri……………………………………….. 2.000 KM
- troškovi sahrane………………………………….. 600 KM
- troškovi crnine…………………………………... 200 KM
Licima iz stava 1. tačka 4. ovog člana može se priznati pravo na naknadu nematerijalne štete samo ako je između njih i umrlog postojala trajnija zajednica života, najmanje tri godine prije smrti bliskog srodnika.
Član 17.
Naknada nematerijalne štete za pretrpljene fizičke i duševne bolove zbog umanjenja životne aktivnosti, naruženosti ili straha utvrđuje se u sljedećim iznosima:
- invalidu I kategorije sa 100% invaliditeta………… 10.000 KM;
- invalidu II kategorije sa 100% invaliditeta………… 8.000 KM;
- invalidu III kategorije sa 90% invaliditeta………… 7.000 KM;
- invalidu IV kategorije sa 80% invaliditeta………… 6.000 KM;
- invalidu V kategorije sa 70% invaliditeta………… 5.000 KM;
- invalidu VI kategorije sa 60% invaliditeta………… 4.000 KM;
- invalidu VII kategorije sa 50% invaliditeta………… 3.000 KM;
- invalidu sa stepenom ispod 50% invaliditeta………..2.000 KM.
Član 18.
Visina naknade materijalne štete iz člana 2. stav 4. ovog zakona utvrđuje se prema knjigovodstvenoj vrijednosti mobilisane odnosno oduzete imovine u vrijeme mobilizacije, odnosno prema fakturi ispostavljenoj organu, jedinici ili instituciji koji su mobilisali odnosno oduzeli imovinu, s tim da se kod materijalno-tehničkih sredstava i opreme vodi računa o njihovoj vrsti, tipu i modelu, te dužini upotrebe prije mobilizacije i opštem tehničkom i fizičkom stanju. Vrijednost utvrđena na ovakav način ne može biti veća od vrijednosti sadržane u ispostavljenoj fakturi.
Član 19.
Ratni vojni invalidi i članovi porodica poginulih boraca, u postupku priznavanja prava na naknadu štete, dužni su da dostave i revizioni akt nadležnog ministarstva u predmetu lične odnosno porodične invalidnine.
IV– NAČIN OSTVARIVANJA PRAVA
Član 20.
Naknada ratne štete, u smislu ovog zakona, vrši se isplatom obveznica Republike Srpske, u skladu sa odredbama Zakona o utvrđivanju i načinu izmirenja unutrašnjeg duga Republike Srpske ( "Službeni glasnik Republike Srpske", broj 63/04 ).
Član 21.
U pravosnažno okončanim predmetima izvršenja će se provoditi prema redosljedu okončanja, izdavanjem obveznica. U predmetima iz stava 1. ovog člana priznaće se samo pravo na glavnicu i troškove postupka, a kod sudskih izvršenja i na troškove izvršenja.
V– PRELAZNE I ZAVRŠNE ODREDBE
Član 22.
Stupanjem na snagu ovog zakona prestaje da važi Zakon o odlaganju od izvršenja sudskih odluka na teret budžeta Republike Srpske po osnovu isplate naknade materijalne i nematerijalne štete nastale usljed ratnih dejstava i po osnovu isplate stare devizne štednje ( "Službeni glasnik Republike Srpske", broj 25/02 i 51/03). Rok za dospijeće obveznica po osnovu nematerijalne štete se nakon izvršene verifikacije može skratiti ukoliko se zato steknu uslovi u Budžetu Republike Srpske, o čemu posebnu odluku donosi Narodna skupština Republike Srpske.
Član 23.
Ovaj zakon stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Republike Srpske“.
Broj:01- 409 /05
Datum: 30. juni 2005. godine
PREDSJEDNIK NARODNE SKUPŠTINE
Dušan Stojičić
Kontaktirajte nas
